TESTAMENT & WENSEN

Testament & wensen

Naar Levenstestament

Naar Een testament laten opstellen

Naar Wensen vastleggen voor uw eigen uitvaart

Naar Euthanasie

Terug naar Overlijden

Levenstestament

Een levenstestament is een testament dat u maakt voor situaties tijdens uw leven. U kunt erin zetten wat er moet gebeuren als u zelf niet meer in staat bent te handelen. Bijvoorbeeld omdat u ziek bent, dementie heeft of plotseling een ongeluk krijgt.

De inhoud van een levenstestament

In een levenstestament legt u vast wie uw zaken regelt, als u dat zelf niet meer kunt. U geeft aan iemand die u vertrouwt een ‘volmacht’. Met een volmacht mag diegene in uw naam belangrijke beslissingen nemen en belangrijke handelingen doen. Degene die de volmacht krijgt, heet de ‘gevolmachtigde’.

U kunt ook meerdere mensen machtigen. En u geeft aan wat u wilt dat de gevolmachtigde doet en op welke manier. Bijvoorbeeld:

Wie uw geldzaken regelt en hoe dat moet gebeuren.

Wie er met artsen overlegt over medische behandelingen en wat uw wensen daarin zijn.

Wat er met het huis moet gebeuren, als u naar een zorginstelling gaat.

Wie er voor de huisdieren zorgt, als u dat niet meer kunt.

Behandelverbod en euthanasie

U kunt in uw levenstestament ook uw wensen laten vastleggen rondom medische behandelingen. Bijvoorbeeld dat u geen toestemming geeft voor bepaalde medische behandelingen. Dit heet een behandelverbod.

Ook kunt u eventueel een euthanasieverklaring opnemen in het levenstestament. Zorg er dan wel voor dat u dit eerst bespreekt met uw arts. Hij of zij voegt deze verklaringen toe aan uw medische dossier. U kunt ze daarna opnemen in uw levenstestament.

Meer hierover leest u op Thuisarts.nl.

Wanneer gaat het in?

U kunt zelf aangeven wanneer het levenstestament moet ingaan. U kunt bijvoorbeeld vastleggen dat een arts een verklaring moet afgeven. De arts onderzoekt of u nog in staat bent om uw zaken te regelen en/of uw wil te bepalen. Is dat niet het geval, dan geeft de arts een medische verklaring af en gaat de volmacht in.

Opstellen en aanpassen

U kunt een levenstestament tegen betaling laten opstellen bij een notaris. U kunt het document altijd aanpassen of eventueel intrekken.

Op notaris.nl vindt u meer informatie en een checklist waarmee u het gesprek bij de notaris kunt voorbereiden.

Misbruik voorkomen

Machtig alleen mensen die u volledig vertrouwt. U kunt er ook voor kiezen om verschillende mensen aan te wijzen: bijvoorbeeld iemand voor uw geldzaken en iemand voor medische zaken.

In het levenstestament kunt u ook een vorm van toezicht afspreken. Zo voorkomt u dat de gevolmachtigde misbruik van uw situatie kan maken. U kunt bijvoorbeeld in het levenstestament zetten dat de gevolmachtigde elk half jaar verantwoording aflegt bij een toezichthouder. Een toezichthouder is iemand die u zelf aanwijst. Diegene bekijkt dan bijvoorbeeld of uw geld volgens de afspraken wordt beheerd. Meer tips om veilig om te gaan met uw geldzaken leest u op notaris.nl.

Geen levenstestament?

Heeft u geen levenstestament opgesteld, dan kan de rechter iemand aanwijzen die uw belangen behartigt wanneer u dat zelf niet (meer) kan. Dit is een bewindvoerder, mentor of curator. Deze wordt aangewezen door de kantonrechter en legt ook verantwoording af aan de kantonrechter.

Links

Notaris.nl: levenstestament

Notaris.nl: levenstestament en volmacht

Notaris.nl: tips voor financiële bescherming

Patiëntenfederatie Nederland: praat op tijd over uw levenseinde

Naar boven

Een testament laten opstellen

Met een testament legt u vast wie uw erfgenamen zijn en welk deel van uw geld en bezittingen zij krijgen na uw overlijden. Voor het maken van een testament moet u naar de notaris.

Redenen voor een testament

Een testament kan om verschillende redenen handig zijn. Misschien wilt u graag vastleggen wie uw geld erft, of u wilt vastleggen wie er voor uw kinderen zorgt, als u er niet meer bent.

Wanneer u door een notaris een testament laat opstellen, kunt u heel precies aangeven wie uw bezittingen erft. Is er geen testament na uw overlijden, dan wordt de erfenis verdeeld volgens de regels van het erfrecht. Meer over deze regels kunt u lezen op notaris.nl.

Advies inwinnen

Het is verstandig eerst informatie te verzamelen, voordat u een testament gaat opstellen. Een notaris kan u uitleg en advies geven.

Bedenk ook dat uw erfgenamen na uw overlijden belasting moeten betalen over de erfenis. U kunt tijdens uw leven belastingvrij schenkingen doen, zodat u de erfenis verkleint. Dit heeft voordelen voor de belasting. Uw notaris kan u hier meer over vertellen.

Inhoud testament

Dit kunt u regelen met een testament:

U kunt anderen dan uw directe familieleden tot erfgenaam benoemen.

U kunt afwijken van de regels van het erfrecht. Bijvoorbeeld een erfgenaam meer laten erven dan hij of zij volgens het erfrecht zou erven.

U kunt voor elke erfgenaam bepalen welk gedeelte van uw nalatenschap zij krijgen.

U kunt één erfgenaam het vruchtgebruik geven over uw woning. Deze erfgenaam mag de woning gebruiken zonder dat de woning zijn eigendom is. De andere erfgenamen zijn dan eigenaar, maar mogen de woning niet gebruiken of verkopen.

U kunt een geldbedrag of een bepaald kostbaar voorwerp nalaten aan een specifieke erfgenaam. Dit heet een legaat.

U kunt bepalen dat een deel van de erfenis naar een instelling gaat, bijvoorbeeld een goed doel. Het goede doel betaalt geen erfbelasting over dit deel.

U kunt vastleggen dat erfgenamen minder of helemaal niet erven. Wel heeft u dan te maken met het wettelijk erfdeel, dat bepaalt dat kinderen die onterfd zijn in het testament wel hun legitieme portie (het wettelijk erfdeel) kunnen opeisen.

U kunt een erfgenaam ‘vrij van recht’ of ‘netto’ laten erven. Dan hoeft deze erfgenaam geen erfbelasting te betalen. Die wordt dan betaald uit het restant van de erfenis.

U heeft de mogelijkheid een executeur te benoemen. Een executeur is iemand die de uitvoering van uw testament op zich neemt na uw overlijden. Dit kan iedereen zijn. Bijvoorbeeld een familielid of goede vriend, maar ook een notaris.

Ouders kunnen vastleggen wie de voogd wordt van hun minderjarige kinderen. Een voogd is iemand die minderjarige kinderen verzorgt en opvoedt, als beide ouders zijn overleden.

Een bewindvoerder benoemen

Bent u van mening dat uw erfgenamen (nog) niet de verantwoordelijkheid kunnen dragen van een geërfd vermogen? Dan kunt u een bewind instellen.

Dat wil zeggen dat u in het testament iemand tot bewindvoerder benoemt. Deze persoon beheert dan de erfenis. Bijvoorbeeld tot de erfgenamen een bepaalde leeftijd hebben bereikt of voor een vastgestelde periode.

Voorwaarden

Een testament moet u laten opstellen door de notaris. U moet hiervoor 16 jaar of ouder en wilsbekwaam zijn. Wilsbekwaam zijn betekent dat u begrijpt wat de gevolgen zijn van uw testament.

Een codicil maken

Een codicil is een verklaring waarmee u kunt vastleggen door wie en hoe u uw uitvaart geregeld wilt hebben. En welke meubels, sieraden en kleren u aan wie wilt schenken na uw dood. U hoeft voor een codicil niet naar de notaris.

Op een codicil zet u uw handtekening en de datum van ondertekening. Een codicil moet u met de hand schrijven. Alleen spullen die bij uw inboedel horen, kunt u toewijzen via een codicil. U kunt er dus niet in vastleggen wat er met uw geld, auto of huis gebeurt na uw overlijden. Dat kan alleen met een testament via de notaris.

Links

Notaris.nl: nalatenschap regelen

Belastingdienst.nl: erven en erfbelasting

Naar boven

Wensen vastleggen voor uw eigen uitvaart

Of u nu ziek of gezond bent, het kan fijn zijn om alvast zaken rond uw uitvaart te regelen. En uw wensen te bespreken met een uitvaartondernemer of met uw naasten.

Nadenken over uw uitvaart

U kunt over verschillende onderdelen van uw uitvaart alvast nadenken. Bijvoorbeeld:

Begraven of cremeren?

De plek van de afscheidsdienst

Wie de kist moeten dragen

Of u toespraken en voordrachten wilt

De muziek

Rouwkaart: ontwerp en adressenlijst

De kleur van de bloemen

Uw wensen bespreken

Het kan fijn zijn om uw wensen eens te bespreken met iemand die dicht bij u staat. Bijvoorbeeld uw partner of een vriend of familielid. Maar u kunt ook contact opnemen met een ouderenadviseur.

U kunt ook eens een voorbespreking organiseren met iemand van een uitvaartonderneming. Deze uitvaartondernemer kan u allerlei mogelijkheden voor de uitvaart voorleggen. En u kunt uw wensen naar voren brengen. U kunt ook in gesprek gaan over de kosten, zodat u hier een indruk van krijgt.

Wensen op papier zetten

Wilt u uw uitvaartwensen netjes op papier hebben, dan kunt u misschien aan uw partner, dochter of zoon vragen dat voor u te doen. Maar u kunt ook een speciaal formulier (laten) invullen. Dit heet een wilsbeschikking of wensenformulier. U kunt dat formulier aanvragen bij een uitvaartonderneming of een uitvaartverzekeraar.

Uitvaartverzekering

U kunt een uitvaartverzekering afsluiten als u dat graag wilt. Er zijn verschillende mogelijkheden. U kunt bijvoorbeeld kiezen om een geldbedrag te laten uitkeren bij uw overlijden, waarmee uw nabestaanden de uitvaart betalen. Of u kiest voor een verzekering die de kosten van bepaalde onderdelen van de uitvaart dekt. In dat geval krijgt u geen geld, maar betaalt de verzekering een deel van de uitvaart.

Het is goed om vooraf goed na te denken over wat uw wensen zijn, en wat u wilt verzekeren. Meer informatie over uitvaartverzekeringen vindt u op de website van de Consumentenbond. Met de Uitvaartberekenaar van het Nibud kunt u een idee krijgen van wat een uitvaart kan kosten, op basis van de keuzes die u maakt.

Links

Allesoverdedood.nl

Nibud.nl: Uitvaartberekenaar

Consumentenbond.nl: uitvaartverzekering

Naar boven

Euthanasie

Euthanasie is het beëindigen van het leven door een arts op verzoek van de patiënt, om een eind te maken aan ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

Wilsverklaring opstellen

In een wilsverklaring zet u op papier wat u wel of juist niet wilt aan het einde van uw leven. Een euthanasieverzoek is een wilsverklaring. Ook een behandelverbod en niet-reanimeerverklaring zijn wilsverklaringen.

Het is belangrijk om uw wilsverklaring te bespreken met uw huisarts. Zo weet de arts precies wat u bedoelt.

Een overzicht van standaardwilsverklaringen vindt u op Thuisarts.nl.

Euthanasieverzoek

Alleen als u de keuze goed kunt overwegen, zelf de beslissing kunt nemen en goed kunt nadenken over uw eigen belangen, kunt u een arts vragen om euthanasie te plegen. Dit heet het euthanasieverzoek.

Bespreek uw wensen eerst met uw arts. U kunt een euthanasieverzoek mondeling doen. Vaak is het verstandig het euthanasieverzoek ook op te schrijven. Dit document is de euthanasieverklaring. Kijk op de website van de Rijksoverheid voor meer informatie over het schrijven van een euthanasieverzoek.

Behandelverbod en niet-reanimeerverklaring

In een behandelverbod kunt u opschrijven onder welke omstandigheden u niet meer behandeld wilt worden. In een niet-reanimeerverklaring legt u vast dat u bij een hartstilstand niet meer gereanimeerd wilt worden. Mensen die deze keuze maken, willen vaak niet het risico lopen beschadigd uit een reanimatie te komen en verder te moeten leven met ernstige beperkingen.

Spreek het eerst goed door met uw arts, voor u een verklaring opstelt. Zorg ervoor dat uw naasten en zorgverleners bij uw verklaring kunnen in noodgevallen. Uw arts plaats de verklaring ook in uw medisch dossier. U kunt de niet-reanimeerverklaring ook als penning bij u dragen.

Niet-reanimerenpenning

Een niet-reanimerenpenning is een draagbare wilsverklaring die u kunt gebruiken als teken dat u niet gereanimeerd wilt worden. U kunt de penning dragen aan een ketting, of als speld op de onderkleding.

Deze penning is te koop bij de Patiëntenfederatie Nederland. Kijk voor meer informatie op de website van de Patientenfederatie.

De Euthanasiewet

De Euthanasiewet bepaalt dat de arts die euthanasie toepast niet strafbaar is. Maar hij of zij moet wel zeer zorgvuldig te werk gaan. Dit staat beschreven in de zorgvuldigheidseisen.

De zorgvuldigheidseisen houden onder meer in dat de arts er zeker van is dat de patiënt het zelf wil en er goed over nagedacht heeft. Maar ook dat het lijden uitzichtloos en ondraaglijk is.

Hulp bij zelfdoding

Hulp bij zelfdoding valt ook onder euthanasie. Alleen dient de arts dan niet de dodelijke middelen toe. Dat doet de patiënt zelf.

De arts is het niet verplicht

De arts is niet verplicht om een euthanasieverzoek of een wilsverklaring uit te voeren.

Als een arts de euthanasie niet zelf wil uitvoeren, moet hij dit met de patiënt bespreken. Tijdens het gesprek moet de arts benoemen wat de mogelijkheden voor de patiënt zijn. Bijvoorbeeld palliatieve zorg of een doorverwijzing naar een andere arts.

Links

Rijksoverheid.nl: euthanasie

Euthanasiecommissie.nl

Thuisarts.nl: wensen over zorg en behandeling opschrijven

Patiëntenfederatie Nederland: praat op tijd over uw levenseinde

Naar boven